Kimmich bị gạch tên: Kahn, Ballack và phép thử vai trò của đội trưởng Đức

Trong danh sách triệu tập thứ hai của Jürgen Klopp, có một cái tên không xuất hiện. Joshua Kimmich. Không chấn thương, không án treo giò, không một dòng thông báo nào giải thích. Chỉ có một khoảng trống ở khu vực giữa hàng tiền vệ, đúng nơi Aleksandar Pavlović và Tom Bischof vừa đá trận thắng Serbia 2-0. Tôi tua lại băng ghi hình trận đó ba lần, và thứ đọng lại không phải các bàn thắng, mà là cảm giác đội bóng này vẫn chạy được khi thiếu người mà ai cũng tưởng không thể thay. Vài ngày sau, ở phòng họp báo, Klopp nói một câu ngắn: "Tôi đầu hàng. Làm gì thì làm." Một huấn luyện viên mới nhậm chức, đang thử nghiệm, lại phải nói câu đó về chính đội trưởng của mình. Câu chuyện nằm ở đó, không nằm ở hai trận đấu.

Đây là cửa sổ Nations League, thứ bóng đá cạnh tranh nhưng không đặt cược bằng mạng sống như một kỳ World Cup. Đức đang ở giai đoạn chuyển giao: một đời huấn luyện viên mới, một thứ bậc bị xóa rồi thiết lập lại. Klopp nói rõ nguyên tắc của ông — mọi người phải cảm thấy mình cần giành lại vị trí. Trận lượt về với Hy Lạp là bài kiểm tra tiếp theo, sau thắng lợi 2-0 trước Serbia.

Ở giữa câu chuyện đó, ba cái tên cũ của bóng đá Đức lên tiếng. Oliver Kahn và Michael Ballack, hai cựu đội trưởng, cùng Lothar Matthäus, người giữ kỷ lục 150 lần khoác áo đội tuyển quốc gia. Họ không nói về một trận đấu. Họ nói về một con người và một chức danh. Kahn đặt vấn đề thẳng: một thủ lĩnh như Kimmich cần người khác phải ngước nhìn, và cậu ấy thiếu những thành công để làm điều đó, bởi cậu ấy rơi vào giai đoạn các đội tuyển Đức không mấy thành công. Ballack tách vấn đề làm hai: về chuyên môn, ông không thấy ai thay được Kimmich; nhưng về vai trò, Kimmich hay nhất ở vị trí hậu vệ phải, chứ không phải ở số 6.

Vị trí số 6 và vị trí hậu vệ phải nghe như hai ô gần nhau trên sơ đồ. Chúng không gần nhau. Số 6 là người dọn dẹp phía trước hàng thủ, phải đọc trước đường chuyền của đối phương, chấp nhận ở lại khi cả đội dâng lên, và quan trọng nhất, phải giữ kỷ luật vị trí trong những giây mà bóng đang ở nơi khác. Hậu vệ phải thì khác: không gian rộng hơn, thời gian nhiều hơn, giá trị nằm ở khả năng dâng cao rồi trở về đúng lúc. Kimmich có chân chuyền của một tiền vệ và phổi của một người chạy biên. Đó là món quà, và cũng là cái bẫy.

Khi một cầu thủ giỏi hai việc, người ta thường xếp cậu ta vào việc khó hơn. Việc khó hơn không luôn là việc phù hợp hơn. Ballack nói câu đáng chú ý nhất trong cả bài: ở vị trí hậu vệ phải, Kimmich là đẳng cấp thế giới; còn khi được hỏi về vị trí số 6, ông né câu trả lời. Né một câu hỏi cũng là một câu trả lời. Vấn đề của Kimmich ở đội tuyển Đức không phải là phong độ, mà là sự mơ hồ về vị trí — và một đội trưởng chơi ở vị trí mơ hồ thì khó đòi hỏi người khác phải rõ ràng.

Nhìn vào trận thắng Serbia 2-0, tôi thấy Klopp đang chạy một thí nghiệm có kiểm soát. Ông rút đội trưởng ra khỏi phương trình để xem cỗ máy chạy thế nào khi không có cậu ấy. Pavlović và Bischof để lại dấu ấn. Cả hai đều trẻ hơn, đều là số 6 thuần hơn, đều chấp nhận công việc ít hào quang hơn. Ballack gọi đó là cách tiếp cận hai đường ray: một đường dành cho thế hệ cũ, một đường dành cho thế hệ mới, và Klopp đang đi cả hai cùng lúc. Với một huấn luyện viên vừa nhận việc, đó là cách giảm rủi ro. Với một đội trưởng đang ngồi ngoài, đó là cách nói rằng không ai miễn nhiễm. Điều đó không có nghĩa Kimmich hết giá trị, mà có nghĩa vai trò của cậu ấy đang bị định giá lại.

Tôi từng ngồi ở Valencia, xem những buổi tập nơi một đội bóng bị tháo dỡ từng mảnh vì các ông lớn đến hỏi mua. Bài học lặp lại: khi một tập thể thành công, những mảnh ghép tốt nhất của nó nhanh chóng bị đem đi nơi khác, và cái còn lại là một cấu trúc phải tự xây lại từ đầu. Đội tuyển quốc gia không có chuyện chuyển nhượng, nhưng có thứ tương tự: một thế hệ tài năng mới đẩy thế hệ cũ ra rìa, không bằng giá trị chuyển nhượng mà bằng thời gian.

Dữ liệu không biết nói dối, nhưng nó cũng không tự kể chuyện. Ở đây không có xG, không có PPDA, không có bản đồ chuyền bóng để bám vào. Chỉ có một trận thắng 2-0 và vài câu phát biểu. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, tôi luôn kiểm tra một câu hỏi trước khi tin vào một cuộc tranh luận kiểu này: người ta đang tranh cãi về chất lượng, hay về quyền lực? Ở đây là quyền lực. Matthäus nói rằng nếu một cầu thủ khác chơi tốt hơn ở vị trí của đội trưởng, Kimmich sẽ gặp khó. Câu đó không nói về chuyên môn. Câu đó nói về chỗ đứng.

Điều dễ đọc sai nhất ở câu chuyện này là coi nó như một cuộc khủng hoảng phong độ. Không phải. Kimmich 31 tuổi, vẫn là một trong những cầu thủ chuyền bóng tốt nhất châu Âu, vẫn đeo băng đội trưởng. Việc cậu ấy bị gạch tên là một phép thử cấu trúc, không phải một bản án chuyên môn. Nhưng chính vì là phép thử cấu trúc, nó nguy hiểm hơn một bản án. Một bản án thì có ngày được xóa. Một phép thử thành công thì tạo ra một tiền lệ.

Cái bẫy ở đây là kép. Nếu Đức thắng Hy Lạp mà không có Kimmich, thí nghiệm được xác nhận, và câu hỏi có cần cậu ấy nữa không tự nó lớn lên. Nếu Đức chơi bế tắc, người ta lại nói Klopp đã sai khi bỏ đội trưởng. Không có kết quả nào trả lại cho Kimmich vị thế cũ. Đó là điểm mù của mọi cuộc chuyển giao: người bị thay không bao giờ thắng trong một cuộc tranh luận về việc có nên thay mình hay không.

Klopp thì đang chịu áp lực từ một hướng khác. Ông muốn hạ nhiệt câu chuyện, nhưng cứ mỗi buổi họp báo lại bị hỏi về Kimmich. Câu "tôi đầu hàng" kia là dấu hiệu của một chu kỳ truyền thông đang chạy nhanh hơn kế hoạch của huấn luyện viên. Ballack nói cuộc tranh luận này không đúng thời điểm. Ông ấy đúng ở chỗ: nhiệt của dư luận không đo bằng lịch thi đấu.

Kahn chạm đúng chỗ đau nhất khi nói về sự thiếu thành công. Một đội trưởng xây uy quyền bằng chiến thắng. Khi đội tuyển không thắng, uy quyền đó mòn đi từng trận, không cần ai tuyên bố. Chiến thuật không phải là sơ đồ; nó là cách đội bóng phản ứng trước hỗn loạn. Và trong hỗn loạn của một cuộc chuyển giao, thứ đầu tiên lung lay thường là chiếc băng đội trưởng.

Hệ thống vận hành khi đối thủ rối loạn mới là thứ thật sự cần huấn luyện. Klopp đang tập đúng bài đó, chỉ là bài tập của ông lấy chính đội trưởng làm vật thí nghiệm. Trận lượt về với Hy Lạp sẽ cho câu trả lời đầu tiên — không phải Kimmich có còn giỏi hay không, mà là đội tuyển Đức có còn cần một người như cậu ấy ở đúng vị trí hay không. Câu hỏi ấy sẽ còn dài hơn một cửa sổ Nations League.